THẦM LẶNG

HIỀN ANH

Riêng một thời, cho màu phượng cháy thôi!
Bạn đừng ngạc nhiên thấy tên mình trên cây bàng trước lớp
Có kẻ mộng mơ không cùng chung một lớp
Chỉ dám viết tên người trên chiếc lá rất xanh...
Năm cuối rồi - chút luyến nhớ mong manh!
Cứ nhói lòng khi đếm ngày theo từng mùa lá
Phía trước cổng trường con đường chia thành nhiều ngả
Nơi nào dừng cho mình gặp lại nhau...

LỜI XIN LỖI TRƯỚC MÙA

NGUYỄN VĂN QUÂN

Lớp chúng mình bảo nhau không ai khóc
Sao vẫn có người lau nước mắt luôn?...
Rồi hoa phượng, rồi bằng lăng, lưu bút
Dẫu biết tôi mắc nợ một ánh nhìn
Ngày cuối đến giành cho nhau lời chúc
Thôi một thời đành gửi lại trong tim.
Giờ hạ đến bắt đầu bằng nỗi nhớ
Nghe đâu đây vang vọng tiếng trống trường
Tôi đặt bút tập làm thi sĩ
Viết về miền ký ức mến thương.

MỜI CÁC CỤ XƠI THỊT... ÔNG THẦY NGUYỄN THƯỢNG CHÁNH (Canada) Luật Hồi Giáo cho phép đàn ông lấy 4 vợ vì thế các quốc gia theo đạo Hồi ăn thịt dê nhiều. Tác gỉa bài viết này cho biết ăn thịt dê phải uống rượu Porto mới phê. Ruợu Porto là loại rượu vang, sản phẩm của Bồ Đào Nha (product of Portugal), 20 % alcohol volume với thương hiệu Fonseca Porto bán tại các liquor stores khắp nơi . Giá cả tùy theo rượu mới chế hay để lâu năm. Thịt dê cứu tinh của phe đàn ông. Ở miền Bắc VN, nghe nói có món tái dê rất độc dáo. Món nầy mà chấm với tương bần thì chắc là hết xảy phải biết, bởi vậy dân gian mới có câu: Tái dê chấm với tương bần, Ăn vào một miếng bần bần như dê. Đêm về vợ lạy tỉ tê, Tối mai ta lại Tái dê tương bần. Còn món dê Hà nàm nghe đâu cũng thuộc loại ngoại hạng và huyền bí lắm vì được chế biến từ phôi dê con còn trong bụng mẹ. Theo lời đồn của mấy tay nhậu, thì đây là món thần sầu quỷ khóc chỉ cần ăn thử một lần là trong người sẽ nóng lên rạo rực bừng bừng y như hồi mình hồi còn trai tráng, dám làm sập giường sập chiếu hết. Sao cái món nầy giống cái món dã man ăn thai nhi của một số người Trung Quốc quá vậy... Quý bạn nào yếu bóng vía xin đừng xem những hình nầy trong Internet. Tác giả cũng hơi nghi ngờ về sự xác thực và tự hỏi có phải đây là những hình của phe đối lập Pháp Luân Công tung ra chăng? Nghề ăn cũng lắm công phu. Qua thăm dò, các quán nhậu bên nhà cho biết đại khái là sau khi cắt cổ, dê phải được thui bằng lửa than, sau đó thì dùng nước sôi cạo sạch trước khi nấu thành món ăn… Riêng người Hoa, họ thích bỏ chung với các phụ liệu khác để thịt thêm phần thanh ngọt và để khử bớt mùi dê. Theo thông lệ bên nhà, cái gì được thiên hạ chiếu cố nhiều, cung không đủ cầu, thì sẽ có người tung ra hàng dỏm. Thịt dê dỏm chen chân với thịt dê thiệt không biết đâu mà rờ. Tại Bắc Mỹ, thịt dê thường được dùng để nướng barbecue, làm saucisse, hoặc để chiên, v.v… Dân Bắc Phi và Á Rạp rất thích món méchoui tức là dê hoặc cừu nguyên con được lụi qua thanh sắt và đem quay nướng trên lửa. Thịt dê và đệ tam khoái: một huyền thoại của Việt Nam Có một điểm đặc biệt ở đa số đàn ông Việt Nam, hễ nói đến món thịt dê là họ liên tưởng ngay đến ba cái vụ kia. Có lẽ đây là tâm lý chung của bọn mày râu qua sự thán phục thành tích super của «sư phụ» hay «ông thầy» chăng? Mỗi sáng, «ông thầy» đứng điểm danh ngay phía ngoài cửa chuồng. Hễ nường nào có dấu hiệu hot thì «ông thầy» phóng lên liền, khỏi cần phải mời mọc lâu lắc lôi thôi. Nghe bạn bè ai nấy đều ca tụng món thịt dê quá cỡ thợ mộc nên người viết vì tánh tò mò cũng đã dùng thử đôi ba lần, nhưng sau mỗi lần ăn thì thấy nó cũng vậy mà thôi! Chắc có thể tại mình ăn không đủ liều chăng? Thịt dê được sử dụng ở khắp mọi nơi trên thế giới. Mạnh nhất là khối Hồi giáo, Trung đông, dân Á rạp, Phi châu, Nam Mỹ, dân vùng biển Caribbean, Ấn độ, kế đến là Hy lạp, Ý, Thổ nhỉ kỳ và Trung quốc. Riêng tại VN, mấy năm trước đây phong trào nuôi dê nuôi cừu đã nở rộ lên rất mạnh mẽ trên khắp cả xứ. Nhưng phải biết, cái gì cũng vậy, cần phải tuân theo luật cung cầu, bởi vậy cho nên đến năm 2007, thì nói chung tình hình nuôi dê bên nhà đang trên đà xuống dốc thảm thương và đã có nhiều nhà chăn nuôi đã bị phá sản rồi. Thịt dê tại Canada. Tại Canada, thịt dê chủ yếu nhắm vào khách hàng Hồi giáo và dân Á rạp. Thị trường dê sống, được phân làm bốn hạng: 30lbs, 60lbs, 90lbs và 150lbs cân sống. Đa số dê hạ thịt đều phải theo nghi thức Hồi giáo và thịt này được gọi là thịt halal. Con vật bị chính tay người Hồi giáo cắt cổ thay vì bị bắn vào đầu như cách hạ thịt thường lệ ở tại các lò sát sinh Canada. Thống kê năm 2001 cho biết, Canada có một đàn dê vào khoảng 182.151 con. Nhu cầu thịt dê tăng rất mạnh nhân những ngày lễ hội tôn giáo như lễ Ramadan của Hồi giáo hay lễ Navadurgara của Ấn độ giáo. Số lượng thịt dê không đủ cung ứng cho thị trường nên Canada phải cho nhập thêm thịt dê đông lạnh từ Úc châu và từ Tân Tây Lan. Thịt dê tại Hoa Kỳ. TIẾT CANH DÊ Bộ Canh nông Hoa kỳ USDA cho biết, năm 2007 Hoa kỳ có một đàn dê trên 3 triệu con, trong số nầy 2,2 triệu con là dê dùng để sinh sản (breeding) và số còn lại là dê nuôi để lấy thịt. Texas đứng đầu về số dê nuôi (51%), kế đến là Tennessee. Năm 1993, giống dê South African Boer goat được nhập thẳng từ Nam Phi để gầy giống. Boer goat được cho phối giống với dê địa phương Spanish goat của Hoa Kỳ để tạo ra những dòng dê có năng suất thịt rất cao. Tuy với một đàn dê trên 3 triệu con, nhưng Hoa kỳ hằng năm cũng cần phải nhập thêm thịt dê. Năm 2006, 11.070 tấn thịt dê được nhập cảng từ Úc châu và Tân Tây Lan. Cùng với số di dân vào Hoa kỳ không ngừng gia tăng nhu cầu về thịt dê cũng theo đó mà tăng theo. Các lễ hội tôn giáo của các sắc dân là dịp thị trường thịt dê rất bận rộn. Nói chung các dịp lễ như Phục sinh (Eastern), Giáng sinh và Tết Tây, các loại dê từ 10kg đến 60kg bị hạ thịt rất nhiều. Lễ Phục Sinh: chủ yếu là dê tơ lối 15kg. Lễ Ramadan của Hồi Giáo kéo dài một tháng, họ chỉ được ăn trước khi mặt trời mọc và sau khi mặt trời lặng mà thôi. Dê sử dụng dưới 30kg. Lễ Id al Adha: dùng dê từ 30 đến 50kg. Lễ các sắc dân Caribbean: dê 30 - 40kg Tết Tàu: chuộng dê nặng từ 30 - 40kg Các sắc dân Latino Nam Mỹ thích dê tơ (cabrito). Nếu dê to hơn thì được quay nướng kiểu mechoui. Seco de Chivo là món thịt dê rất thường thấy trong những dịp lễ hội của người Latino sống tại Hoa Kỳ. Một số Mexican American chuộng thịt dê để kỷ niệm lễ Cinco de Mayo (May 5) Ấn độ kỷ niệm lễ Dassai: sử dụng dê dực còn tơ. Người Do Thái cũng ăn thịt dê nhưng con vật phải được chính tay ông cố đạo của họ (gọi là Rabin) cắt cổ và giết thịt theo nghi thức Do Thái Giáo. Thịt nầy được gọi là thịt Kosher tương tợ như thịt Halal của bên phía Hồi Giáo. Tính chất của thịt dê. Thịt dê, tiếng Anh gọi là chevon, đây là thịt dê tơ rất ngon ngọt. Thịt nhiều nạc, ít mỡ, ít cholesterol. Dê dưới một tuổi cho thịt ngon nhất. Nói chung, thịt dê sau khi nướng, chứa ít chất béo bão hòa hơn thịt gà (đã được lột da) và cũng còn ít hơn cả thịt bò và thịt heo nữa. Trở ngại duy nhất là thịt dê có mùi khen khét, mùi dê nên nhiều người không thích cho lắm. Đây là một điểm hơi lạ vì dê mà không ưa mùi dê. Các người bán thịt tại Canada có mách cách khử bớt mùi dê như sau: lấy một tí giấm, hoặc vắt hai trái chanh vào tô thịt dê, chế vô một ít dầu ăn, trộn đều và đem cất trong tủ lạnh trong vài giờ đồng hồ, mùi dê sẽ bớt đi. Cách khác là chúng ta có thể dùng quế để khử bớt mùi dê, hoặc lúc nấu thịt cho sôi thì vớt bỏ bớt mỡ. Ở Việt Nam, người ta thường khử mùi dê bằng cách bóp thịt với một tí rượu trắng có trộn gừng bằm nhuyễn. Sau đó xả lại bằng nước lạnh. Có người dùng beer để khử mùi. Một cách khác là có thể trụn sơ thịt trong nồi nước sôi có thêm vài tép sả hoặc một hai khúc mía. Tác giả cũng có nghe nói, bên nhà có người rất tàn nhẫn. Họ đổ ba xị đế vào họng cho dê uống cho say, sau đó họ đánh con vật hay dần nó, bắt nó chạy toé khói cho thật mệt lả, để nó xuất mồ hôi mồ hám ướt hết cả lông cốt để đem bớt chất hôi ra ngoài rồi sau đó mới cắt cổ. Họ nói làm như vậy thịt sẽ hết hôi và trở nên mềm và ngon hơn (?). Thấy sao mà dã man quá xá cỡ, tội mạt kiếp nghe hôn mấy cha! Nếu làm theo kiểu nầy mà ở Tây ở Mỹ thì đi ủ tờ gỡ lịch là cái chắc về cái tội dám hành hạ «ông thầy». Thịt dê qua cái nhìn của Đông y Theo Gs Đỗ Tất Lợi, thịt dê có tính nhiệt và có tác dụng trợ dương, bổ huyết, rất tốt cho phụ nữ mới sinh nở. Hầu như tất cả bộ phận của dê đều có thể sử dụng để làm thuốc. Dái dê và thận dê có tính bổ dương. Xương thịt có thể sử dụng để nấu cao. Thịt dê có tác dụng giải độc, bổ huyết, chữa choáng váng, đau lưng, chóng mặt, nhức đầu, v.v… ThS Hoàng khánh Hiển, Khoa học&Đời sống thì thịt dê là một loại thịt có thể trị được nhiều thứ bệnh lắm, trong đó phải kể đến bệnh thằng nhỏ khó dạy làm thằng lớn buồn rầu quá cỡ. Người viết đã sưu tra rất nhiều tài liệu của các nhà chuyên môn về Đông y bên Việt Nam, thì tất cả đều nói thịt dê rất bổ và có tính trợ dương ngoại hạng. Tuy vậy, tác giả cũng chưa từng tìm thấy được một tài liệu khoa học nào đáng tin cậy trong Medlines và MedPubs nói đến tính chất trợ dương của thịt dê. Phải chăng ý niệm trợ dương trong Đông Y nên được chúng ta hiểu theo một nghĩa rộng rãi hơn?. Thịt dê nhiều chất dinh dưỡng như Protein, nhiều bần tố, chất khoáng, nhiều vitamins, nhiều chất sắt thì đương nhiên là bổ cho cơ thể rồi. Và việc bổ chung nầy sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho những chuyện khác không mấy hồi... Tình hình thịt dê tại Montréal Tại Montréal, thịt dê chỉ được thấy bán trong một số tiệm thịt của người Hồi giáo mà thôi. Thịt dê, ngọc hành hay trái dứng ‘sư phụ’, dế bò và ngầu pín cũng có thể mua không mấy khó khăn. Muốn mua dái dê phải nói là mình muốn mua amourettes! Đó các bạn thấy không? Đâu phải chỉ có đám đực rựa Việt Nam mình mới chuộng mấy món ác liệt nầy đâu? Thịt dê là nỗi ám ảnh chung của bọn đực rựa Á châu và Phi châu. Thịt ngon nhất là phần đùi sau, gọi là gigot giá 12$/kg, các phần khác rẻ hơn chút đỉnh. Trái dứng 9$/kg. Bảo đảm thịt đã được thú y sĩ nhà nước kiểm soát vệ sinh và áp pru tại lò sát sinh rồi. Không có thịt dê dỏm tại Canada đâu. Ngược lại, bên nhà thì coi chừng, dê thiệt dê giả dê dỏm đều có cả. Tại Việt Nam, nghe đâu giá 1kg thịt dê vào khoảng 50.000-60.000 đồng gì đó, tính ra cũng còn quá rẻ so với giá thịt dê mua tại Canada. Lai rai ba sợi với bạn bè. Mùa hè đẹp trời, tác giả đề nghị các bạn nào chịu chơi, mua đại nguyên một con dê (lối 12kg) đã được làm sẵn rồi. Đem về ướp theo kiểu VN, sau đó đem ra sân nổi lửa lên quay theo lối méchoui. Làm sao có dụng cụ? Khỏi phải lo, bạn hãy đến các tiệm cho mướn dụng cụ, chẳng hạn như tiệm Lou Tec ở Montréal. Tại đây, bạn có thể mướn dụng cụ gồm có một cái moteur và phụ tùng lỉnh kỉnh để quay méchoui. Tiền mướn dụng cụ lối 72$ cho một weekend. Nhớ rủ bạn bè và cũng đừng quên phone người viết đến tham dự cho vui và nhắn mỗi người phải nhớ xách theo rượu chẳng hạn như Porto loại trên 10 tuổi thì càng tốt. Bảo đảm sẽ vui lắm, một dịp để gặp gỡ bạn hiền và tha hồ vừa đớp hít vừa đấu láo chuyện trên trời dưới đất, chuyện mấy em chân ngắn chân dài. Sau buổi nhậu mình dám quên luôn cả đường đi lối về lắm! Nói giỡn cho vui vậy thôi chớ cũng đừng quên rằng “Please don’t drink and drive”, «L’alcool au volant, c’est criminel» đó nghe hông các bạn già. Láng cháng dám bị phú lích giam mất bằng lái đau lắm chớ chẳng phải chơi đâu! Kết luận. Thật ra, tác giả cũng không biết được thịt dê thật sự có effet hay có bổ cho ba cái vụ kia hay không? Đây chẳng qua là kinh nghiệm riêng rẽ của mỗi cá nhân mà thôi. Một số bạn bè của người viết là dân ăn nhậu chuyên nghiệp, họ có tật hay nổ dữ lắm và cả quyết, thề thốt rằng thịt dê rất trợ dương. Effet ít hay nhiều tùy cũng tùy thuộc vào tuổi tác của con dê hai cẳng, dê đực hay dê cái, dê non còn sung sức hay dê cụ đã cúp bình thiếc rồi, và cũng tùy vào cách biến chế thành món ăn nữa. Đây là chưa kể đến vấn đề « sung với bồ, bất lực với vợ » Có một điều chắc chắn là phần đông các đấng mày râu trên thế giới như Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Lào, Phi Luật Tân, Á Rạp, Phi Châu, v.v…đều tin tưởng là vụ đó là chuyện có thiệt. Đối với đa số đàn ông phe ta, thịt dê đã gắn liền với đệ tam khoái trong nhóm ANDI. Sự kiện hễ mỗi khi nói đến chữ dê là tạo trong đầu một hình ảnh liên hệ xa gần đến trò múa lân dù rằng chưa phải là mùa Tết nhứt. Các nhà khoa học gọi đây là tự kỷ ám thị. Phải chăng hiện tượng nầy đã giúp phần nào cho tác dụng trợ dương. Theo ý kiến của cơ quan Quản trị Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA, thì không có thức ăn nào có tính trợ dương (aphrodisiac) cả. Món trợ dương thật sự chỉ có giữa hai cái lỗ tai của chúng ta và đây chỉ là yếu tố tâm lý mà thôi. Khoa học gọi đây là hiệu quả vờ effet placebo! Còn một cách trị liệu khác đôi khi cũng có kết quả lắm mà chả cần phải ăn thịt dê hoặc uống thuốc men gì cả, đó là áp dụng cách cấm trại chay tịnh trong đôi ba tuần, cho tinh thần thật sảng khoái và thân xác khỏe khoắn hẳn rồi mới xả trại. Thời gian tịnh dưỡng càng lâu thì càng tốt, nhưng không được quá lâu sẽ quên bài hết. Đúng với câu use it or loose it! Đây là một trong nhiều cách trị liệu theo lối thiên nhiên nếu chẳng may bị mất điện. Còn các bà, các chị tuy ngoài mặt, ngoài miệng thì nói ăn làm chi ba cái thứ đồ quỷ đó, nhưng mà trong bụng lại mở cờ, hăng hái móc hầu bao đưa anh hai cho các ông đi mua thịt dê về nhậu cho đã đời, rồi sau đó tối thành quỷ sống để được các bà…khen! Sướng chưa! Chuyện khó hiểu thiệt.

MIỀN KÝ ỨC MÀU XANH

.thụyvi

(Michigan)

Chúng ta, mỗi người, thường có những vùng ký ức thời tuổi nhỏ cho riêng mình. Hôm qua, đọc một bài viết về khu Tân Định của  ông Trần Đình Phước, tôi như được gặp lại người bạn thân thiết lâu ngày. Giống như mọi tình cảm chìm trong quá khứ bấy lâu, nay được dịp lùng bùng vỡ sôi tung toé nhớ nhung. Những dòng chữ của ông còn dẫn tôi lội sâu vào những kỷ niệm thân thương, bé bỏng, ngây ngô, tuy có lúc rõ nét, có khi mơ hồ và xúi tôi ngồi ghi lại những con đường thời tuổi nhỏ trong trí nhớ thật mỏng manh nhỏ nhoi của mình.

Lúc đó tôi còn bé lắm, học ở nội trú và mỗi cuối tuần được đón về nhà ngoại. Ngôi nhà của ngoại là một nếp nhà cũ kỹ, mái ngói, bệ vệ, nằm ngay chính giữa một con ngõ cụt rộng rãi trên đường Nguyễn Đình Chiểu như lọt thỏm trong những ngôi nhà cao tầng hiện đại chung quanh.

Ngay đầu ngỏ là nhà ông bà thân sinh của ông Đinh Cường. Lúc đó ông chưa nổi tiếng và có chút liên hệ họ hàng, ông gọi mẹ tôi bằng chị. Tôi còn nhớ cách nhà cậu Cường  vài căn là một tiệm phở, tuy bây giờ không nhớ tên, nhưng tôi nhớ ở tiệm đó trang trí nhiều chậu dừa kiểng, đặt tràn ra ngoài hành lang sát mí với nhà in Sài Gòn.

Từ đầu ngõ nhà ngoại, ngó xéo xuống qua bên kia đường  là trường Đồ Chiểu với cánh cổng nặng nề đóng kín mít thường xuyên. Mặc dù tôi vào học trường tiểu học này không bao lâu, lại nữa trí nhớ một đứa con nít thường là chắp vá, nhưng không hiểu sao đối với ngôi trường này tôi còn nhớ như in khung cảnh rộng mênh mông nơi đây, và dường như tôi vẫn còn ngửi được mùi lá nồng nàn của hàng điệp già cỗi phủ um bóng mát dọc theo lối đi quanh trường, hình như còn cảm nhận được vết nham nhám trên đầu ngón tay như đang sờ đụng vào những băng ghế bằng xi măng đặt rải rác trong sân. Cổng phụ của trường nằm bên hông trổ ra đường Hai Bà Trưng. Ngày đó trên con đường này, những ngôi nhà còn nguyên khoảng sân yên tĩnh với vòm cây bông giấy đầy đặc những chùm hoa bung ra những cánh nhỏ lá thuôn màu hồng ngát.

Đi ngược trở lại, gặp rạp hát Kinh Thành cũ kỹ, chiếu thường trực những phim ca múa Ấn Độ.  Hai bên vách nơi cửa chính, dưới chỗ dán quảng cáo có hàng song sắt là chỗ tôi rất thích thú đu tòn ten trong lúc chờ cậu tôi mua vé hay cậu đang quẩn quanh tán ngẫu với bạn bè. Rời khỏi rạp, đi bộ thêm vài bước, gần đến chỗ ngả tư bị uốn cong từ góc đường Bà Lê Chân cắt ngang Hai Bà Trưng đổ vào Nguyễn Đình Chiểu, nơi đó ngày xưa có trạm xe ô-tô-buýt nằm trước mặt mấy tiệm trồng răng của người Hoa. À ! còn có một tiệm Tàu bán cơm thố, đặc biệt có  món thịt ba rọi kho mắm ruốc (?) sóng sánh màu tím thật nồng.

Vừa băng qua đường, cũng dọc theo đường Hai Bà Trưng có vài quán cà phê mà theo nhà văn Trương Đạm Thủy tả như sau:

 Sách phong thủy Tàu thường khuyên không nên cất nhà ở ngả ba, ngả tư đường vì dễ bị nạn xui xẻo nhưng các chú Xường, chú Hía, A Hoành, A Koón… thì đều chọn các nơi nầy làm chỗ kinh doanh. Tuy Sàigòn, Chợlớn, Gia Định, Phú Nhuận, Đa Kao có hàng trăm tiệm cà phê, hủ tíu Tàu nhưng nhìn chung chúng đều có một “mô-típ- made in China” khá giống nhau, tức là quán nào ở phía trước cửa cũng có một xe nấu hủ tíu được làm bằng gỗ thiết kế một cách cầu kỳ. Phần trên của xe được trang trí bằng những tấm kính tráng thủy vẽ những nhân vật Quan Công, Lưu Bị, Triệu Tử Long, Trương Phi trong truyện Tam Quốc Chí khá vui mắt.

 Bên trong quán hoặc xếp bàn tròn hoặc vuông. Khách vừa vào trong gọi “cá phé”, song mấy tay phổ ky vẫn bưng ra một mâm nào bánh bao, xíu mại, há cảo dà chá quải đặt trên bàn. Khách dùng hay không cũng chẳng sao “pà-con-mà”!

Hồi đó không có nhiều tiệm cà phê fin kiểu “cái nồi ngồi trên cái cốc” như bây giờ mà chỉ có cà phê Tàu. Vì thế uống cà phê Tàu phải có một phong cách riêng

Cà phê được mang ra dân “sành điệu” hồi đó ngồi chân dưới chân trên, sau khi khuấy nhẹ cho tan đường bèn đổ ly cà phê ra cái đĩa đặt phía dưới. Chưa uống vội, khách chậm rãi mồi điếu thuốc rít vài hơi để chờ cà phê nguội xong rồi nhón lấy cái dĩa đưa lên miệng húp xì xụp…(ngưng trích)

Giống như ông Trương Đạm Thủy, tôi chỉ là con nhóc cũng bày đặt bắt chước đòi ông ngoại đổ càfé sữa ra dĩa uống y như vậy!

Đi lang thang lên một chút là gặp tiệm thuốc Kim Tân (hình như có trưng hình ông lực sĩ thật lớn giơ bắp tay cuồn cuộn ?) Tiếp đó là những tiệm tạp hoá, tiệm thuốc bán y chang như nhau… Dọc lên một đổi sẽ gặp nhà thờ Tân Định màu đỏ gạch tôm thật ấm cúng với kiến trúc cầu kỳ đầy nghệ thuật như những mũi tên bay vút lên bầu trời.

Trong bài viết của ông Trần Đình Phước có nhắc tiệm chụp hình Luyến.  Lúc còn ở nhà ngoại, có lần cậu đưa tôi ra Luyến chụp hình, tấm con bé làm duyên chống tay nơi cằm được chủ tiệm dành làm hình mẫu. Sau này khi tôi lớn hơn một chút, trở về thăm lại Tân Định, ghé vào đây chụp thêm tấm nữa, cũng không ngờ tấm hình đó lại may mắn được chủ tiệm đặt tại một chỗ dễ thấy nhất  suốt mấy chục năm- khách bộ hành qua lại thấy con bé mặc áo sơ mi sọc, tay ôm cây vợt đánh vũ cầu thật điệu. Gần bên là phòng nha sĩ, nơi này cũng đã ghi một kỷ niệm đau để đời. Con bé trân mình để ông nha sĩ nạy bứng phăng cái răng khểnh dài thậm thượt vì không chịu nổi bị chọc quê “lòi sỉ ”!

Ngay góc chợ Tân Định, đầu đường Trần văn Thạch, buổi chiều là khu bán nước Sâm Bổ Lượng, đối diện có mấy gian hàng chả quế thơm nứt mũi, đi một khoảng còn gặp thêm một rạp chiếu bóng Mô Đẹc chuyên chiếu những phim Âu Mỹ. Sẵn đà, nếu sử dụng xe gắn máy, phóng tay ga là ra tới ngả ba, quẹo tay mặt trên đường Trần Quang Khải, phóng vút một hồi, đụng Đa Kao, quẹo mặt cái, là gặp ngay tiệm bán chè đậu xanh, thạch Hiển Khánh cũng nằm phía tay mặt. Tắp vô Hiển Khánh, dắt xe lên lề, ngó mắt qua thấy ngay hình cô ca sĩ Thanh Thúy có mái tóc dài và bàn tay đẹp đậm đuột. Ngoáy cổ qua bên kia là tiệm guốc cao gót Đa Kao. Và nếu nhón lên một chút là vào con đường Trần Khắc Chân bé xíu, hầu như toàn dân Bắc Kỳ di cư chuyên làm ô mai bán cho lũ học trò con gái.

Viết bài này mà không nhắc tới những buổi tối được ở nhà, sau khi học bài xong, thế nào ông cậu cũng chở tôi trên chiếc xe đạp đua bằng nhôm thật hách vừa huýt gió điệu nhạc Cerisier Rose Et Pommier Blanc thật réo rắc vui nhộn, vừa đạp chiếc  xe phóng vun vút  một vòng từ nhà ra Hai Bà Trưng, rẽ qua Đinh Tiên Hoàng ghé tiệm bánh mua Paté Chaud  (lúc đó bưu điện SàiGòn chưa bán loại bánh này) rồi trực chỉ bến tàu vừa hóng gió vừa nhâm nhi tận tình mấy cái bánh. Có khi cậu đưa ra Chợ Cũ ăn cháo cá rồi đạp một vòng chợ Bến Thành để con bé nhìn nghiêng nhìn ngữa, chỉ trỏ cười nói lung tung một hồi rồi vun vút đạp về với điệu nhạc trong miệng cùng màn đêm mát rượi yên ả của một thưở thanh bình.

Bây giờ, cậu tôi- đã qua đời. Dĩ nhiên ông ngoại không còn nữa. Còn tôi cũng đang rơi vào độ tuổi đủ già. Một vòng cuộc đời, thật như chớp mắt.  Nhiều lúc tôi bâng khuâng để lan man, chấp nối, nhớ lại…Khoảng thời gian dường như có biến động gì đó của những người lớn nên trong nhà buồn hẳn đi. Sau đó, bất ngờ ông Ngoại ra quyết định đưa cả nhà, dọn luôn sạp vải mang tên Thọ Lộc trong chợ Tân Định xuống Mộc Hoá - một tỉnh lỵ buồn ngắt ven biên giới để sinh sống.

Để rồi cho đến hôm nay, khi tôi đã trải nghiệm qua bao thăng trầm. Chứng kiến bao cảnh bể dâu. Là nhân chứng của bao nhiêu trò đen trắng. Cũng không ít lần phẫn uất trước những kẻ muối mặt, thời cơ, biển lận, láo khoét. Tôi mới hiểu sự lựa chọn “độc thiện kỳ thân” của ông ngoại, khi ngoại thể hiện lẫm liệt một nhân cách can đảm quay lưng, giả ngơ, làm điếc trước những kẻ theo đóm ăn tàn, trước những trò xâu xé bẩn thỉu của các đồng sự của mình!!...

 Có người nói, kỷ niệm như những bọt sà bông tuy đầy màu sắc lóng lánh nhưng dễ vỡ. Và, tất cả rồi sẽ xoá nhoà đi không dấu vết. Tôi cố không tin điều này, nhưng tôi cũng mơ hồ thấy từng ngày chúng ta bị đẩy theo thời gian, không có gì cưỡng lại được.

  

J’ai fait la magique élude

Du bonheur, qu’aucun n’élude

Ai nghĩ về hạnh phúc

Sẽ đạt nguồn hạnh phúc

Salut à lui chaque fois

Hãy chào đó nó mỗi khi thức dậy…

Biết mình không thể cưỡng được thời gian. Chúng ta càng phải biết tận hưởng cuộc đời từng ngày với từng nỗi hoan lạc cao thượng. Chúng ta càng phải biết tận hưởng từng giờ phút với từng nỗi vui sướng khi đem một điều tử tế nào đó đến cho những người chung quanh mình. 

(Hầm Nắng, 2010 )

(Người viết lúc đó còn bé quá, trong trí nhớ chắc chắn có lẫn lộn vài chi tiết. Mong thứ lỗi…)

MỘT NGÀY TA NGOÁI LẠI

ĐINH THỊ THU VÂN

Rồi sẽ có một ngày ta ngoái lại
Bạn bè ơi, khi ấy có còn nhau
Cơn lốc đời đưa đẩy bạn về đâu
Ta ngoái lại tìm nhau, e mất dấu

Ta ngoái lại tìm nhau, mong ẩn náu
Góc bạn bè yên ấm cảm thông ơi
Ta ngoái lại rụng rời đôi cánh mỏi
Góc bạn bè tin cậy, bớt chơi vơi

Ta ngoái lại tìm nhau, đừng sỏi đá
Đừng dập vùi chi nữa trái tim hoang
Thôi đừng nhớ đừng quên đừng xa vắng
Xin một lần tha thứ thuở lang thang

Tha thứ nhé bạn ơi ngày cay đắng
Ta quẩn quanh nuôi giữ xót xa mình
Tha thứ nhé những niềm vui không vóc dáng
Thủa đam mêm bè bạn khuất xa dần…

Rồi sẽ có một ngày, sau tháng ngày dâu bể
Chúng mình cùng ngoái lại tìm nhau
Ta nói yêu thương khi mắt đổi thay màu
Bàn tay héo cầm lâu cho ấm mãi.

Trái tim héo, nụ cười xưa dẫu héo
Chỉ xin đừng tàn lụi chút niềm tin
Dẫu mong manh vụn vỡ chẳng nguyên lành
Xin hãy có một ngày nhen nhúm lại.

GÓC BỂ CHÂN TRỜI

NHƯ LY

Từ khi biển chia đời ngăn lối
Sài Gòn ơi chẳng thể nào ngờ
Tình rẽ sóng bến xưa bão nổi
Đưa em đi khuất dấu mịt mờ

Mộng tao ngộ vẫn còn xa cách
Một đại dương ngăn bước em về
Ta thắp nến tìm nhau trên vách
Bóng chập chờn hư ảo cõi mê

Dăm kỷ niệm nâng niu dễ vỡ
Như tơ trời hạnh phúc mong manh
Em không dám chạm vào vì sợ
Tơ đứt rồi vĩnh viễn mất anh

Tương tư trải bên thềm vọng nguyệt
Bờ môi khô nhớ nụ hôn người
Đôi mắt ấy nồng nàn tha thiết
Dõi theo tôi góc bể chân trời

TẠO DỰNG SỰ HỢP TÁC GIỮA THẾ HỆ TRẺ  VÀ CÁC HỘI ĐOÀN NGƯỜI VIỆT TỰ DO

PHẠM KHẮC TRUNG

(Một bài viết phản hồi từ THẾ HỆ BÁNH MÌ KẸP của tác giả YÊN HÀ)

NHU CẦU XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG:

Ngay từ lúc đặt chân lên đất khách, tập thể người Việt đã nhận thức ngay được sự cần thiết phải có mặt của các hội đoàn người Việt tự do. Vì vậy, khi người Việt đi đến đâu, câu hỏi đầu tiên vẫn là câu, “Ở đây có hội người Việt không?” Và nếu không có thì tự nhiên sẽ thành lập vội vàng những hội người Việt, thiết lập cấp thời những bản nội quy, định chế bao gồm những sinh hoạt như liên lạc, ái hữu, tương tế, phục quốc, bảo vệ văn hóa… Thực sự, các mục đích sinh hoạt đều nhằm vào mục đích cơ bản, đó là tập thể người Việt muốn có những hội đoàn đoàn kết để bảo đảm quá trình hội nhập vào những môi trường mới – một môi trường với sức đồng hóa mãnh liệt – ngõ hầu tồn tại và bảo vệ được cái thực thể Việt Nam, tạo lập được một vị thế và uy tín xứng đáng trong công cuộc tranh giành quyền lợi chính đáng trong các thành phần chủng tộc, và nhất là tạo dựng được một hậu thuẫn mạnh mẽ trong công cuộc giải phóng và khôi phục quê hương.

Đặt trên cơ sở tinh thần dân tộc và những mục đích trên, các hội đoàn người Việt tự do hải ngoại được khoác vai trò xây dựng và phát triển cộng đồng. Đây là công tác trường kỳ và khó khăn đòi hỏi những cố gắng tích cực vượt bực của các hội đoàn, và sự đóng góp tối đa của tất cả mọi giới, mọi tầng lớp người Việt hải ngoại.

Trong chiều hướng xây dựng và phát triển cộng đồng dưới khía cạnh dân tộc, tôi xin được giới hạn đề tài thảo luận qua: Vai trò của thế hệ trẻ trong việc xây dựng và phát triển cộng đồng, những khó khăn trong việc hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do, và cuối cùng, tôi xin đưa ra những ý kiến nhờ quý đàn anh và các bạn trẻ cùng thảo luận để tìm ra những giải pháp hữu hiệu trong việc “Tạo dựng sự hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do”

VAI TRÒ CỦA THẾ HỆ TRẺ TRONG VIỆC

XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG:

A- Đối với lớp thanh niên trên 18 tuổi, một lực lượng quan trọng và then chốt trong việc xây dựng và phát triển cộng đồng trong hiện tại và tương lai ngắn (khoảng 20 năm), vì thanh niên luôn luôn là thành phần quan trọng và chủ yếu trong vai trò làm lịch sử. Thật vậy, hẳn không ai có thể phủ nhận được vai trò then chốt của tầng lớp thanh niên, một lực lượng ưu tú, hùng hậu và quả cảm, luôn tiên phong đi đầu trong mọi công tác khó khăn, nguy hiểm…

Tầng lớp thanh niên còn là biểu tượng của những trào lưu cách mạng, bởi những khối óc trẻ, cầu tiến, dễ dàng tiếp thu những phương thức tiến bộ, những khám phá mới mẻ…, để áp dụng cụ thể vào những điều kiện thuận lợi, ngõ hầu phục vụ đắc lực cho quê hương dân tộc, gây dựng được sự nghiệp và uy tín của giống nòi trong xã hội tiếp nhận, đóng góp hữu hiệu cho các hội đoàn người Việt tự do.

Ngoài tinh thần cần cù và sáng tạo của dân tộc Việt Nam, thanh niên Việt Nam còn được thừa hưởng một gia tài kếch xù và quý giá của cha ông trong quá trình dựng nước và giữ nước từ hơn 4000 năm, và nhất là đã trải mình trong những bài học đau thương của những ngày sinh sống dưới xã hội cộng sản… Thanh niên Việt Nam là biểu hiệu của những thay đổi tốt đẹp qua khả năng đóng góp dồi dào và hữu hiệu trên mọi lãnh vực:

Đối với lãnh vực chính trị, thanh niên Việt Nam hải ngoại, những người đã quá thấu hiểu cộng sản, và đã may mắn thoát mình khỏi cái “địa ngục trần gian” đó, nên đã có sẵn một lập trường chống cộng dứt khoát.

Trên lãnh vực văn hóa xã hội, thanh niên là lực lượng mang sức đóng góp cao nhất, lứa tuổi của sự phát huy cao độ những sáng tác, sáng kiến mới phù hợp với sự tiến bộ của nền văn minh nhân loại, để bổ xung cho những di sản quý giá sẵn có của cha anh, tạo cho nền văn hóa ngày mỗi thêm phong phú, và nhuộm thêm nhiều màu sắc tươi đẹp cho xã hội.

Lực lượng thanh niên còn là một đội quân hùng mạnh và uy lực nhất trong lãnh vực quân sự, lực lượng then chốt và chủ động trong lãnh vực kinh tế, sản xuất của mọi xã hội.

B- Đối với lớp thiếu niên, nhi đồng (tuổi dưới 18), lớp mầm non rường cột của nước nhà, lực lượng hùng hậu và uy mạnh hơn trong tương lai, sẽ tiếp tục kế thừa và phát huy sự nghiệp của bậc đàn anh thanh niên. Nếu việc giải phóng và khôi phục lại Việt Nam là một công cuộc trường kỳ, thì không thể trông cậy nhiều vào lớp thanh niên hiện nay, mà phải nhìn vào tầng lớp nhỏ hơn, gánh nặng phục quốc phải được đặt lên vai lớp thiếu niên, nhi đồng.

Việc len lỏi vào những trung tâm quyền lực trong tương lai không phải là chuyện khó đối với lớp thiếu niên, nhi đồng, vì với bản tính chăm chỉ, cần cù và trí thông minh sẵn có. Thế nhưng, liệu lúc đó họ có còn thiết tha đến đất nước Việt Nam? Những hoạt động của họ có còn nhằm phục vụ cho Tổ Quốc Việt Nam? Đó là vấn đề của các hội đoàn người Việt tự do hải ngoại, trong việc đào tạo và huấn luyện cán bộ của các tổ chức trường kỳ, mà tiên quyết là phải tạo dựng được sự hợp tác ngay từ bây giờ, giữa lớp thiếu niên, nhi đồng và cộng đồng Việt Nam hải ngoại.

NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG VIỆC HỢP TÁC

GIỮA THẾ HỆ TRẺ VÀ CÁC HỘI ĐOÀN NGƯỜI VIỆT TỰ DO:

Công cuộc xây dựng và phát triển cộng đồng chỉ có thể thành công được khi nỗ lực phát huy khả năng đóng góp của thế hệ trẻ vào mọi sinh hoạt của đời sống cộng đồng. Trong thực tế, sự hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do hầu như rất tiêu cực, nên công cuộc xây dựng và phát triển cộng đồng trước mắt gặp quá nhiều khó khăn. Và nếu không có những cố gắng tích cực để tạo dựng sự hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do, thì chỉ trong một thời gian tương đối ngắn, sẽ không còn cái thực thể gọi là “Cộng đồng Việt Nam hải ngoại” nữa! Lý do, “những yếu tố tinh thần cấu thành đời sống cộng đồng bị tàn lụi dần, những người lớn tuổi già và chết đi mang theo cái quá khứ Việt Nam hao mòn của họ, thế hệ trẻ Mỹ hóa, Tây hóa, không biết ngôn ngữ Việt, không sống văn hóa Việt, không đọc lịch sử Việt, không cảm thấy ràng buộc gì với những người Việt khác, cũng như với đất nước Việt Nam nghèo khổ, xa tít mù” (1).

Để tạo dựng được sự hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do một cách hữu hiệu, thiết tưởng chúng ta phải đặt lại vấn đề đối với thực trạng của thế hệ trẻ Việt Nam hải ngoại, thực trạng của giới phụ huynh, và thực trạng của các hội đoàn người Việt tự do.

A- Đối với nhóm thiếu niên, nhi đồng (tuổi dưới 18):

1- Đối với nhóm nhi đồng sinh ra nơi hải ngoại, nhóm tuổi không biết gì về Việt Nam, nếu không có những cố gắng tích cực và lâu dài của giới phụ huynh và các hội đoàn trong việc hướng dẫn và sinh hoạt để các em biết nói, đọc, viết tiếng Việt, biết lịch sử Việt, hiểu văn hóa Việt…, thì trong cái môi trường đầy văn minh, hấp dẫn này, với một sức mạnh đồng hóa mãnh liệt, ngay cả chữ Việt Nam cũng sẽ lu mờ dần trong đầu óc non trẻ theo tuổi tác của các em, và rồi cái hố ngăn cách vĩnh viễn sẽ lớn rộng dần giữa các em và các hội đoàn người Việt hải ngoại, giữa các em với những người Việt khác, và ngay cả giữa các em với gia đình, phụ huynh các em…  

2- Đối với lớp thiếu niên sinh ra ở Việt Nam, nhóm tuổi các em sinh ra hay lớn lên trong cái bối cảnh đen tối và tồi tệ nhất trong lịch sử Việt Nam – chế độ Cộng Sản – , trí óc các em bị sinh trưởng trong cái ao tù “độc tài đảng trị”, đầu óc các em bị bóp méo trong nền giáo dục một chiều, ngu dốt…, trong khi cha mẹ các em, nếu không đang bị hãm mình trong những trại tập trung, thì cũng đang quằn quặt bán sức lao động mình để đổi lấy từng cọng bún, từng sợi mì mà nuôi các em, hay cũng đang len lỏi xục tìm cách thức vượt biên, hầu đem lại một tương lai hạnh phúc, khả qua hơn cho các em…, nên đã không có thì giờ hướng dẫn, dìu dắt các em, và các em chỉ hiểu lờ mờ, đại khái về Việt Nam.

Chế độ Cộng sản không những chỉ hủy diệt nền văn hóa phong phú của cả một dân tộc từ hơn 4ooo năm, mà còn tiêu diệt, giết chết tuổi thơ của các em. Trong gia đình, các em không được hưởng những gì đáng lẽ tuổi thơ của các em được hưởng; ngoài học đường, xã hội, các em chỉ nhìn thấy một ngôi sao vàng đục lờ đờ in hình trên vũng máu nhơ nhớp hôi tanh, hay những ánh mắt hận thù ngời sáng lưỡi liềm búa thợ của các vị thày cô, hay những giòng máu pha trộn căm hờn của những anh công an, phường, khóm… chỉ trực chờ để tố giác và bắt bớ các em! Dĩ vãng đối với các em không có gì để luyến tiếc, xã hội mà các em sinh ra quá điên cuồng, trong khi hiện tại, môi trường mà lớp thiếu niên các em đang sinh sống quá phong phú và dồi dào, đã lôi cuốn và hấp dẫn các em từ việc học hành đến các môn chơi, sinh hoạt, giải trí… Và cha mẹ các em, lại một lần nữa vì bận lo sinh kế nên lại sao lãng việc giáo dục, hướng dẫn các em, và phó mặc việc giáo dục các em cho xã hội mới, dần dà, các em mang một mặc cảm tự ty Việt Nam, các em tỏ ra lúng túng khi có người hỏi các em từ đâu đến, rồi các em tự tách mình ra khỏi những sinh hoạt có tính chất Việt Nam, nếu không muốn nói là các em hoàn toàn phủ nhận mình là người Việt Nam.

Cuộc sống tiện nghi vật chất đã tạo sự cách biệt giữa các em và gia đình, cái điện thoại vô cùng tiện lợi khiến các em không bao giờ phải cầm bút viết thư, và nhất là cơ hội gần gũi giữa các em và gia đình dần dà thưa vắng vì công ăn việc làm của quý phụ huynh, nhất là đối với quý vị làm hai việc, nên các em không có cơ hội trau giồi Việt ngữ, huống chi là tìm hiểu về văn hóa, lịch sử Việt Nam. Từ đó, các em quên dần tiếng Việt, các em không còn “cảm” được những điều mà cha mẹ các em “cảm”, rồi các em sẽ thấy ngỡ ngàng, lẻ loi ngay trong những sinh hoạt gia đình chứ đừng nói chi đến việc tham dự vào những sinh hoạt cộng đồng...

B- Ðối với nhóm thanh niên (trên 18 tuổi): Thanh niên là lứa tuổi mang nhiều xáo trộn tâm tư nhất, những xáo trộn chuyển tiếp để trưởng thành:

1- Xáo trộn về lý tưởng: Thanh niên là lứa tuổi có bầu nhiệt huyết vô biên và sự hy sinh, phục vụ vô tận... Ở họ, những danh từ BÁC ÁI, CÔNG BẰNG, YÊU ÐƯƠNG, BẤT KHUẤT... được đánh bóng một cách tuyệt đối.

Nhìn lại lịch sử Việt Nam trong giai đoạn những năm trước biến cố 30.04.1975, cái hố sâu ngăn cách giữa thế hệ thanh niên và thế hệ đàn anh đã được thế hệ đàn anh mở rộng, đắp bờ và rào lũy trong giai đoạn này – giai đoạn thanh niên bị khủng hoảng về lý tưởng – Con thuyền vận mạng quốc gia lọt vào tay một tập đoàn tham nhũng, thối nát... Họ hô hào thanh niên hãy yêu nước, nỗ lực hy sinh chiến đấu chống cộng bảo vệ tổ quốc, trong khi họ tiếp tục rút tỉa máu xương của các chiến sĩ, đồng bào: gởi con em đi ngoại quốc để cầu an; tiếp tay với gian thương ngoại quốc phá hoại nền kinh tế nước nhà; buôn bán cần sa, ma túy để đầu độc hóa thanh niên; chụp mũ, chia rẽ, thanh trừng... các hội đoàn yêu nước chân chính; tạo dựng những bất công, căm hờn trong mọi tầng lớp nhân dân, một hành động gián tiếp tiếp tay để bành trướng thế lực của Cộng sản... Nói chung, họ đã đưa nước nhà tới chỗ suy vong để cuối cùng lọt vào tay Cộng sản, để rồi cao chạy xa bay với của cải bất chính đã gom góp từ nhiều năm, và chừa lại những hậu quả khốn nạn, thảm khốc đè lên đầu đám thanh niên và những người dân đen khốn khổ... Lý tưởng phục vụ cho quê hương dân tộc của thanh niên càng bị hoen ố hơn trong chế độ Cộng sản, bởi tập đoàn Cộng sản còn tồi tệ, thối nát, tham nhũng, bỉ ổi, đê hèn và bịp bợm gấp trăm vạn lần chế độ thối nát xưa... Như những con chim đã hơn một lần vướng đạn, tầng lớp thanh niên đâm ra nghi ngờ thiện chí của những bậc đàn anh...

Ðối với thanh niên Việt Nam hải ngoại, những kẻ đã may mắn thoát khỏi ngục tù Cộng sản, để “ôm con tim đi ăn mày sương khói thời gian” nơi xứ lạ quê người, hằng mang một hoài bão của ngày trở về, góp phần xây dựng lại quê hương. Thế nhưng, nhìn qua các hội đoàn người Việt tự do hải ngoại, quý đàn anh hầu như vẫn chưa ý thức được cái bài học thương đau của sự chia rẽ, thiếu đoàn kết đã đưa dần tới chỗ mất nước trước kia. Các đoàn thể vẫn cục bộ, chia rẽ, vị kỷ, xâu xé lẫn nhau, vẫn chưa chịu xóa bỏ những tỵ hiềm để đoàn kết thật sự, ngồi lại bên nhau, xây dựng một mặt trận thống nhất mà chống kẻ thù chung là Cộng sản. Về phía quý đàn anh đứng ngoài đoàn thể, quý vị đã không tiếp tay xây dựng cộng đồng mà còn tìm cách xuyên tạc, bài xích và chia rẽ cộng đồng... bởi những tự ái, tỵ hiềm cá nhân của quý vị, gây lòng chán nản cho giới thanh niên, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của kẻ thù – Cộng sản – .

Sự hội nhập vào xã hội mới đối với thanh niên không phải là một vấn đề đơn giản như bậc đàn em họ, vì họ đã có một quá khứ với nhiều ấn tượng và hiểu biết về Việt Nam, với nhiều kỷ niệm ràng buộc với đời sống và sinh hoạt cộng đồng ở Việt Nam..., trong khi viễn ảnh của ngày trở về quá viễn vông vì niềm tin bị đánh mất! Lớp thanh niên sống trong niềm cô đơn, khắc khoải không lối thoát..., hố ngăn cách giữa thanh niên và thế hệ đàn anh mặc dầu vẫn có ở bất cứ xã hội nào, ở đây càng thêm sâu rộng hơn! Một số nhỏ thanh niên tự tìm lối thoát cho chính bản thân mình bằng lối sống phóng túng, buông xuôi hiện tại, phó mặc tương lai qua chén rượu, canh bài... Số lớn thanh niên còn lại, hoặc đã xung phong vào đội quân “lau chùi”, hoặc còn tiếp tục cắp sách đến trường, chỉ có những quan hệ tiêu cực với cộng đồng. Duy một số rất ít thanh niên có ý thức và suy nghĩ sâu xa hơn, sẽ có những thắc mắc về vai trò và trách nhiệm của mình với gia đình, với cộng đồng chủng tộc, với xã hội mình đang sinh sống, và với quê hương gốc rễ của mình, nên có được một mối quan hệ sâu đậm với đời sống sinh hoạt cộng đồng Việt Nam.

2- Xáo trộn về tâm lý, đời sống: Như đã nêu trên, thanh niên là biểu tượng của những trào lưu cách mạng nên tư tưởng và hành động của họ đôi khi thái quá, nhất là ở lớp thanh thiếu niên trong lứa tuổi từ 16 đến 25. Họ tiếp xúc và chứng kiến cách thức cư xử của cha mẹ, đàn anh họ với láng giềng và xã hội không được công bằng, bác ái... tuyệt đối như họ nghĩ, họ phân vân qua những khác biệt giữa những điều họ được giáo dục ở gia đình và học đường với thực tế của đời sống hằng ngày, lòng nghi ngờ nẩy sinh và sự tôn kính tuyệt đối đối với cha mẹ và các bậc đàn anh không còn nữa..., gây ra sự cách biệt giữa các thề hệ.

Ðại đa số những người tỵ nạn chúng ta gặp quá nhiều khó khăn: khó khăn về ngôn ngữ, khó khăn về văn hóa, phong tục, xã hội, công ăn việc làm... Nhiều người đã mất hết tài sản, địa vị cũ, và không có sự chuẩn bị để sinh sống nơi hải ngoại nên có những vấn đề tâm thần khá trầm trọng, trong khi lớp thanh niên tương đối ít gặp trở ngại hơn vì họ chưa có nhiều để mất, họ kiếm được việc làm dễ dàng hơn, mua sắm xe cộ, tiện nghi mau chóng hơn... Sự thay đổi vai trò kinh tế và giao tiếp trong gia đình tạo sự cách biệt giữa các thế hệ trầm trọng hơn là trong tình trạng bình thường ở Việt Nam.

Ðứng trước sự đối nghịch giữa hai khuynh hướng cực đoan: Một bên là khuynh hướng đồng hóa tự phát của lớp thiếu niên, nhi đồng qua những hiện tượng kì quái đe dọa nặng nề các giá trị giáo dục và văn hóa dân tộc. Một bên là khuynh hướng bảo cựu của cha mẹ, quyết liệt bảo vệ và duy trì nếp sống Việt Nam một cách máy móc. Thanh niên tỏ ra lúng túng trong những quyết định về tương lai của bản thân mình. Sự mâu thuẫn trong nội tại tạo sự rụt rè của thanh niên đối với đời sống sinh hoạt cộng đồng!

TẠO DỰNG SỰ HỢP TÁC GIỮA THẾ HỆ TRẺ

VÀ CÁC HỘI ÐOÀN NGƯỜI VIỆT TỰ DO:

Qua những khó khăn cơ bản như đã nêu trên, việc tạo dựng sự hợp tác giữa thế hệ trẻ và các hội đoàn người Việt tự do là trách nhiệm chung của tất cả người Việt hải ngoại.

A- Về phía các hội đoàn: Ðể tạo dựng niềm tin cho giới trẻ, chính các hội đoàn phải tu chính vấn đề tổ chức bằng một quan niệm mới, những phương sách mới với yếu tố cơ bản là ÐOÀN KẾT, vì chỉ có đoàn kết mới đạt được đầy đủ nhân sự cần thiết.

Các hội đoàn người Việt hải ngoại không thể chỉ là những tổ chức ái hữu, tương tế, cung cấp những dịch vụ ngắn hạn, mà phải là một định chế với một lập trường chống Cộng sản dứt khoát bằng bản đề cương chính trị thống nhất, minh bạch, để hun đúc lòng yêu nước, ý chí tranh đấu của thanh thiếu niên, ngõ hầu ủng hộ tinh thần đối với mọi nỗ lực của các đoàn thể quốc gia chân chính, có đường lối hoạt động đúng đắn và nghiêm chỉnh cho sự nghiệp quốc gia.

Các hội đoàn cần vận động và phối hợp để thành lập một ủy ban phát triển văn hóa Việt Nam thống nhất, nhằm nghiên cứu và xây dựng một đường lối chung cho những sinh hoạt văn hóa, giáo dục, tài liệu giảng dạy Việt ngữ, sưu tầm và dịch thuật những tác phẩm văn hóa ra ngoại ngữ ngõ hầu chinh phục được cảm tình và sự kính nể của xã hội tiếp nhận, khuyến khích việc sáng tác bằng nhiều loại giải thưởng tạo sự hứng khởi cho mọi tầng lớp, nhất là giới thanh thiếu niên, từ đó phát triển và xây dựng dần mối hợp tác...

Việc lập tủ sách Việt ngữ và mở những lớp học tiếng Việt là một công tác trọng yếu và trường kỳ, đòi hỏi các hội đoàn thực hiện một cách đầy đủ ý thức, gây dựng một không khí sôi nổi để lôi kéo trẻ em học, nói, và viết tiếng Việt. “Thiết nghĩ bổn phận của chúng ta hôm nay không phải chỉ là hy sinh cho thời cuộc mà quan trọng hơn cả là phải đầu tư và đào tạo cho bằng được những thế hệ sau có khả năng và lý tưởng cao gấp bội thế hệ hiện nay của chúng ta”(2), cho nên, “vấn đề tiên quyết và phải thực hiện ngay từ bây giờ là phải gây cho các em những tình tự dân tộc; làm sao cho các em yêu nước Việt Nam; luôn nghĩ đến tổ quốc; các em không bị mặc cảm là người Việt Nam; làm sao cho các em thấy quê hương các em đẹp; người đồng hương của các em hiền hòa; văn chương Việt Nam của các em phong phú hơn bất cứ văn chương nào trên thế giới; tiếng nói Việt Nam của các em là một chuỗi những lời ca ngọt ngào, trữ tình”(3).

Các hội đoàn cần tổ chức những buổi hội thảo nhỏ, tạo sự gần gũi, gây không khí cởi mở cho lớp thanh thiếu niên; tổ chức những sinh hoạt thể thao, gây tinh thần tranh đua lành mạnh cho lớp thanh thiếu niên. Từ đó kết hợp dần, và từng bước xây dựng sự hợp tác trong mọi lãnh vực.

B- Về phía bậc phụ huynh: “Cha mẹ nên rộng lượng đối với con cái, bởi vì chính chúng cũng đang trải qua những mâu thuẫn giữa hai nền văn hóa đối nghịch nhau: giữa nếp sống gia đình Việt Nam và sinh hoạt học đường mới; giữa một bên là giáo dục nhà trường và bên kia là lề lối gia đình; giữa xã hội mới và phong tục tập quán cũ...”(4). Cha mẹ nên tìm mọi cách để có cơ hội gần gũi con cái nhiều hơn, khuyến khích con em học tiếng Việt, tham dự vào đời sống sinh hoạt cộng đồng Việt Nam hải ngoại, tạo điều kiện cho con em trau dồi tiếng Việt, hiểu biết lịch sử Việt, tin tưởng vào văn hóa Việt, hãnh diện mình là người Việt..., để khi tiếp thu văn hóa người, con em mình sẽ tiếp thu một cách có chọn lọc và phê phán các giá trị. Có như thế mới không sợ bị đồng hóa, mới có thể giữ được bản sắc và làm phong phú các giá trị dân tộc...

C- Về phía thanh niên: Ðất nước Việt Nam đang quằn quại, rên xiết dưới ách thống trị của bè lũ độc tài Cộng sản, chúng đang tìm cách hủy hoại tất cả các cơ sở của dân tộc cả về vật chất lẫn tinh thần, làm tiêu hao sự phát triển của những thế hệ tương lai, và nhất là đang cố gắng hủy hoại những gì là bản chất của con người; nơi hải ngoại, trong một môi trường mà sức mạnh đồng hóa vô cùng mãnh liệt, hiểm họa tự diệt chủng đang đe dọa trầm trọng đối với tập thể Việt Nam... Thanh niên Việt Nam hải ngoại không thể thờ ơ trước hiện tình nguy cơ của tổ quốc mà cần phải nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình, cần phải đoàn kết, nhập cuộc và dấn thân!

Ðối với tổ quốc Việt Nam, thanh niên Việt Nam hải ngoại cần khẳng định lập trường chống Cộng sản một cách dứt khoát, ra sức đấu tranh cho sự đoàn kết để phối hợp với mọi tầng lớp dân tộc hầu xây dựng được một hậu phương vững mạnh nhằm cô lập kẻ thù, ủng hộ tối đa về tinh thần đối với những cơ quan, đoàn thể quốc gia chân chính, có đường lối đứng đắn và nghiêm chỉnh cho sự nghiệp giải phóng quốc gia.

Ðối với xã hội tiếp nhận, thanh niên Việt Nam hải ngoại cần ra sức phát huy khả năng sản xuất và sáng tạo hầu gây được tình cảm và sự kính nể của xã hội đối với tập thể người Việt; nỗ lực gây phong trào đi học: học chữ, học nghề trong lớp thanh thiếu niên một cách sâu rộng và ý thức nhằm nâng cao tỷ lệ chuyên môn và chuyên viên, tạo sự bình đẳng trong lãnh vực kinh tế để từng bước đấu tranh xây dựng được sự bình đẳng toàn diện, ngõ hầu gây dựng được sự nghiệp và uy tín của giống nòi.

Thanh niên Việt Nam hải ngoại cần nêu gương sáng cho đàn em noi theo bằng cách tham gia tích cực vào đời sống sinh hoạt cộng đồng, gây dựng những nhóm sinh hoạt nhỏ nhằm nghiên cứu, tìm hiểu và tham dự vào các sinh hoạt xã hội, chính trị để học hỏi, đóng góp, và nhất là để đấu tranh cho những quyền lợi chính đáng của tập thể người Việt.

Vì vai trò lãnh đạo cộng đồng của tuổi trẻ Việt Nam là một vai trò liên tục, nên thế hệ thanh niên phải có bổn phận chăm lo, hoạch định, huấn luyện và dìu dắt lớp đàn em đi sau, để họ có khả năng kế thừa và phát huy sự nghiệp của thế hệ đàn anh! Ðây là công tác chủ yếu đòi hỏi mọi nỗ lực tích cực và trường kỳ của thanh niên và thế hệ đàn anh để đầu tư và đào tạo bằng được lớp thiếu niên, nhi đồng, có khả năng và lý tưởng cao gấp bội thế hệ hiện tại. Ðể được như thế, thanh niên Việt Nam hải ngoại cần phải kết hợp chặt chẽ với thế hệ đàn anh, với các hội đoàn, để xây dựng, sinh hoạt và hướng dẫn lớp thiếu niên, nhi đồng, gây cho các em những tình tự dân tộc, biết lịch sử Việt, hiểu văn hóa Việt, yêu nước Việt, luôn hướng về tổ quốc Việt Nam, và các em sẽ hãnh diện mình là người Việt Nam... Vì vậy, ngay từ bây giờ, thanh niên Việt Nam hải ngoại phải tiên phong đi đầu trong công cuộc xây dựng và phát triển những lớp Việt ngữ. Cộng đồng Việt Nam hải ngoại trong tương lai còn tồn tại hay sẽ bị tiêu diệt, mạnh hay yếu, là trách nhiệm của lớp thanh niên Việt Nam hải ngoại hiện nay!

Viết tại London, hè 83.

PKT

_______________________________________________________________________     

(1): Nguyễn Cao Tuấn: Vai trò của các hội Việt kiều trong việc phát triển cộng đồng.

(2, 3): Vũ Nhu: Vấn đề của chúng ta.

(4): Nguyễn Quý Bổng: Các khó khăn của sinh viên Việt Nam tỵ nạn tại Canada.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

·        Các khó khăn của sinh viên Việt Nam tỵ nạn tại Canada, Nguyễn Quý Bổng, Sóng, số 8, tháng 01, 1983.

·        Tuổi trẻ Việt Nam ở Hoa Kỳ, Lê Xuân Khoa, Sóng, số 7, tháng 12, 1982.

·        Vai trò của các hội Việt kiều trong việc phát triển cộng đồng, Lê Xuân Khoa, Liên hội Việt kiều Canada, hội thảo.

·        Vai trò của các hội Việt kiều trong việc phát triển cộng đồng, Nguyễn Cao Tuấn, Liên hội Việt kiều Canada, hội thảo.

·        Vai trò của các hội Việt kiều trong việc phát triển cộng đồng, Vũ Hữu Quang, Liên hội Việt kiều Canada, hội thảo.

·        Vấn đề của chúng ta, Vũ Nhu, Liên hội Việt Kiều Canada, Giai phẩm Xuân 1983.